Παιδιά και Σκυριανά Άλογα - Ένας τέλειος συνδυασμός

Άρθρα

Εκπαίδευση

Του Franklin Levinson
Σε συνεργασία με το David Christensen

Στο όμορφο και πλούσιο σε βλάστηση, νησί της Κέρκυρας, υπάρχει ένα πολύ μοναδικό ιππικό κέντρο. Κοντά στην πόλη της Κέρκυρας, το Πρόγραμμα Silva (Silva Project, www.thesilvaproject.org) λειτουργεί μια ιππική ακαδημία και κέντρο σχέση ανθρώπου-αλόγου για παιδιά , με ή χωρίς «ειδικές ανάγκες», αλλά και για ενήλικες. Ένα από τα πράγματα που κάνει αυτά τα προγράμματα μοναδικά είναι η χρήση μιας πολύ σπάνιας φυλής Ελληνικού μικρόσωμου αλόγου, του Σκυριανού αλόγου, για τα προγράμματα στα οποία συμμετέχουν παιδιά νεαρών ηλικιών.

Silva Project, www.thesilvaproject.org

Το γενεαλογικό δέντρο των Σκυριανών αλόγων έχει τις ρίζες του χιλιάδες χρόνια πριν. Τα Σκυριανά είναι μικρόσωμα άλογα, στο μέγεθος ενός Πόνυ, με ύψος 1 μέτρο και την τέλεια δομή ενός αλόγου κανονικού μεγέθους. Αναφέρονται στα πολύ αρχαία χειρόγραφα ως: Αρχαίο Ελληνικό Ιππάριον και υπήρχαν σε πολλά νησιά του Αιγαίου Πελάγους, επί αιώνες. Ονομάζονται «Σκυριανά» επειδή κατάφεραν να επιβιώσουν στο νησί της Σκύρου για εκατοντάδες χρόνια, όπου δούλευαν πολύ σκληρά για τους αγρότες. Όμως, στη δεκαετία του 1960, τις αγροτικές εργασίες των αλόγων στην Σκύρο τις αντικατέστησαν μηχανές και έτσι, η ανάγκη για αυτά τα υπέροχα άλογα, χάθηκε. Η Sylvia Steen έμαθε για τα άλογα αυτά και τη δυσχερή θέση στην οποία βρίσκονταν, όταν οι αριθμοί των αλόγων μίκραιναν συνεχώς, και το 1996 οργανώθηκε το Πρόγραμμα Silva, που ήταν αφιερωμένο στη διατήρηση της φυλής του Σκυριανού αλόγου. Είναι ήρεμα άλογα, με πολύ ήπιο χαρακτήρα. Αυτός ο αξιαγάπητος, συγκαταβατικός και ήπιος χαρακτήρας τους, μαζί με το μέγεθός τους, τα κάνει ιδανικά και μοναδικά κατάλληλα ως άλογα θεραπείας (για θεραπευτική ιππασία), καθώς και για απόκτηση για τα παιδιά μικρής ηλικίας.

Δουλεύω επαγγελματικά με τα άλογα επί 40 χρόνια και έχω προσφέρει προγράμματα Θεραπευτικής Ιππασίας και Διευκόλυνση στην Ιππική Κατάρτιση (ΔΙΚ) , σε παιδιά με ειδικές ανάγκες για περισσότερα από 20 χρόνια. Ταξιδεύω σε 6 χώρες στο χρόνο, εκπαιδεύοντας άλογα και παρέχοντας και διδάσκοντας προγράμματα ΔΙΚ. Ένα άλογο κανονικού μεγέθους, αρκετές φορές, μοιάζει «φοβιστικό» σε κάποια παιδιά για να το συνηθίσουν και να νιώσουν άνετα μαζί του. Τα κέντρα θεραπευτικής ιππασίας δεν μπορούν να βρουν εύκολα κατάλληλα μικρότερου μεγέθους άλογα για τα πολύ μικρά σε ηλικία παιδιά, για τα προγράμματά τους. Παρόλο που συχνά επιλέγονται για δοκιμή τα Πόνυ, ο χαρακτήρας τους και ο ασταθής, «κυματιστός» βηματισμός τους, δεν βοηθάει στην επιλογή τους για αυτή τη δουλειά.

Πριν από μερικούς μήνες, η κα Steen με κάλεσε στην Κέρκυρα να παρουσιάσω ένα σεμινάριο σχετικά με τη σχέση μεταξύ αλόγου και ανθρώπου και τη ΔΙΚ, στις εγκαταστάσεις της. Εκεί γνώρισα την αγέλη (κοπάδι) των 30 Σκυριανών αλόγων της και εντυπωσιάστηκα από την τέλεια δομή ενός τόσο μικρού σε μέγεθος αλόγου. Όμως, αυτό που πραγματικά, τράβηξε την προσοχή μου σε αυτά τα άλογα, ήταν η έμφυτη ηπιότητα του χαρακτήρα τους, η ικανότητά τους να μαθαίνουν, η αγάπη τους για τους ανθρώπους (μικρού και μεγάλου μεγέθους) και η ευκολία με την οποία μπορούσαν να τα χειριστούν και να τα ιππεύσουν τα πολύ μικρής ηλικίας παιδιά.

Τα Σκυριανά άλογα είναι εξαιρετικά καλά για τα μικρής ηλικίας παιδιά με διαταραχές μάθησης, συμπεριφοράς και διάφορα άλλα είδη σωματικών και ψυχολογικών διαταραχών. Εκτελούν πολύ καλά σε δραστηριότητες με νεαρά παιδιά, ακόμη και ηλικίας 3 ετών και με βάρος λιγότερο από 40 κιλά. Οι τεχνικές κλασσικής ιππασίας και παραδοσιακής θεραπευτικής ιππασίας μπορούν πολύ εύκολα να χρησιμοποιηθούν με αυτά τα άλογα και τους μαθητές. Προσαρμό-ζονται εύκολα στις ανάγκες του κάθε πελάτη, καθώς είδα πως τα άλογα αυτά, μπορούσαν να δεχτούν και να προσαρμόσουν τις αλλαγές σε στυλ και είδη, την ίδια στιγμή (δείχνοντας υπομονή και ανοχή). Μπορεί κανείς να παρατηρήσει με ευκολία τα οφέλη όπως η ανάπτυξη συντονισμού, ισορροπίας, αισθητήριας ενσωμάτωσης, μέσα από την ήπια και ρυθμική κίνηση του αλόγου. Ειδικό εκπαιδευτικό υλικό χρησιμοποιήθηκε για την παροχή συνεχούς ενδιαφέροντος για τα μαθήματα αλλά και την διεύρυνσή τους. Π.χ. βάλαμε χρωματι-στους κρίκους σε καλάμια, καθώς περνούσε ο μαθητής, πέταγμα τετραγώνων καλυμμένων με τσόχα που έφεραν γράμματα ή αριθμούς, πάνω σε ένα κολλώδη πίνακα, κάνοντας συναγωνισμό μεταξύ των αναβατών κλπ. Επιπλέον, τα αυξημένα επίπεδα αυτο-εκτίμησης, αυτοπεποίθησης, συγκέντρωση στην εργασία που έκαναν, διάθεση να ακολουθούν οδηγίες και να κάνουν μια καλή προσπά-θεια, η ενισχυμένη επικοινωνία, η ορθότητα προς το ζώο και η αντίληψη του περιβάλλοντος και όσων συνέβαιναν σε αυτό, είναι στοιχεία που έδειχναν να έχουν τα παιδιά, γεγονός εξαιρετικά ωφέλιμα.

Μια από τις πιο έκδηλες δυσκολίες και προκλήσεις που παρατηρώ στα κέντρα θεραπευτικής ιππασίας, σε πολλές χώρες, είναι η έλλειψη βασικών αρχών επικοινωνίας μεταξύ αλόγου και ανθρώπου και η γνώση των αλόγων, από την πλευρά του προσωπικού και των εθελοντών του εκάστοτε κέντρου. Προκύπτουν συχνά, προβλήματα συμπεριφοράς με τα άλογά τους, εξαιτίας του ακατάλληλου τρόπου με τον οποίο χειρίζονται και φροντίζουν τα άλογα σε αυτά τα κέντρα. Ένα άλογο μπορεί να έλθει σε ένα κέντρο με σωστή εκπαίδευση και τη σωστή συμπεριφορά. Όμως, δεν χρειάζεται πολύ χρόνο για να γίνει το άλογο όχι ασφαλές και δύσκολο στον χειρισμό ή τη συνεργασία, ως αποτέλεσμα του επιπέδου της κακής επικοινωνίας και γνώσης του αλόγου και της σχέσης αλόγου/ανθρώπου, από τα άτομα που χειρίζονται ή/και φροντίζουν το άλογο. Γι' αυτούς τους λόγους, προσπαθώ να πείσω και να δώσω κίνητρο στα κέντρα τα οποία επισκέπτομαι, για το ότι είναι απαραίτητη η εκπαίδευση όλου του προσωπικού τους, για τον τρόπο που πρέπει να αναπτύσσουν τη σχέση αλόγου/ανθρώπου. Παρουσίασα και έμαθα κάποιες από τις ήπιες, αποτελεσματικές εκπαιδευτικές μεθόδους μου, σε κάποια άτομα από το προσωπικό αλλά και εθελοντές του Προγράμματος Silva. Χρησιμοποίησα τα Σκυριανά άλογα σε αυτά τα μαθήματα. Κάποια ήταν νεαρής ηλικίας, περίπου ενός έτους, ανεκπαίδευτα, ενώ κάποια άλλα, ήταν λίγο μεγαλύτερα. Ανεξάρτητα από την ηλικία τους, όλα μάθαιναν γρήγορα και εύκολα, έδειχναν υπομονή με την εκπαιδευτική διαδικασία, διατηρούσαν το ενδιαφέρον τους (για μεγαλύτερο διάστημα από ό,τι τα περισσότερα άλογα) και έδειχναν μια υπέροχη προθυμία να ευχαριστήσουν και να ικανοποιήσουν τον ασθενή, τον ανθρώπινο αρχηγό τους με τις καλές προθέσεις. Επίσης, έφερα και μερικά νεαρής ηλικίας παιδιά να χειριστούν και να συναναστραφούν με τα άλογα και με εξέπληξε θετικά το πόσο καλά δούλευαν με τα παιδιά, ακόμη και τα νεαρότερης ηλικίας άλογα. Τα άλογα πραγματικά, έδειχναν σημαντική υπομονή και ανοχή, αν κάποιο παιδί δεν ήξερε ακριβώς τον σωστό τρόπο για να ζητήσει μια συγκεκριμένη κίνηση από το άλογο.

Παρά το γεγονός ότι η αξία των Σκυριανών αλόγων είναι σαφής, δυστυχώς, παραμένουν ένα είδος που απειλείται με εξαφάνιση. Απομένουν περίπου 235 καθαρόαιμα Σκυριανά άλογα σε όλο τον κόσμο. Το Πρόγραμμα Silva και η Sylvia Steen, η ιδρύτρια και διευθύντρια του Προγράμματος, έχουν θέσει ως πρωταρχικό τους στόχο την διατήρηση και τη συνέχιση αυτής της φυλής και την διάθεση Σκυριανών αλόγων σε άλλα ενδιαφερόμενα, πιστοποιημένα ιππικά κέντρα και κέντρα θεραπευτικής ιππασίας, αλλά και ενδιαφε-ρόμενους ιδιώτες, όποτε και όπου αυτό είναι δυνατό. Από τα εναπο-μείναντα Σκυριανά, 21 βρίσκονται σήμερα, στις εγκαταστάσεις του Προγράμματος Silva, ενώ πολλά έχουν γεννηθεί εκεί. Τα μοναδικά υπέροχα χαρακτηριστικά του χαρακτήρα αλλά και οι ικανότητες των Σκυριανών αλόγων έχουν ήδη τραβήξει την προσοχή αρκετών υψηλού επιπέδου θεραπευτικών ιππικών ακαδημιών στην Ελλάδα και έχουν αποκτήσει μερικά από αυτά τα άλογα. Δέκα άλογα από το Πρόγραμμα Silva έχουν πάει σε κάποιες από αυτές τις εγκαταστάσεις. Ως επαγγελματίας εκπαιδευτής αλόγων, δάσκαλος και πάροχος της Διευκόλυνση στην Ιππική Κατάρτιση , θέλω να συστήσω με έμφαση, σε όλους τους ενδιαφερόμενους οργανισμούς και μέρη, να επισκε-φτούν το www.thesilvaproject.org και να ελέγξουν τις δυνατότητες επέκτασης των προγραμμάτων της σχέσης μεταξύ αλόγου/ανθρώπου για να παρέχουν καλύτερες υπηρεσίες στα νεαρής ηλικίας παιδιά, είτε έχουν ειδικές ανάγκες είτε όχι. Συστήνω ολόθερμα το Σκυριανό Άλογο ως ένα από τα καλύτερα, κατάλληλα, πιο ευπροσάρμοστα και πιο ταλαντούχα άλογα που θα μπορούσε κανείς να συμπεριλάβει σε προγράμματα για την ανάπτυξη σχέσης μεταξύ αλόγου και νεαρής ηλικίας παιδιών. Το Πρόγραμμα Silva με χαρά μπορεί να δεχτεί επισκέπτες που επιθυμούν να έρθουν στην Κέρκυρα για να γνωρίσουν τα Σκυριανά άλογα και μπορεί να βοηθήσει στον προγραμματισμό μεταφοράς των αλόγων σε οποιοδήποτε μέρος στον κόσμο. Προσωπικά, είμαι στη διάθεση όποιου θελήσει να κάνει ερωτήσεις σχετικά με τα άλογα και να προσφέρω επιπλέον πληροφο-ρίες. Μπορείτε να έρθετε σε επαφή μαζί μου μέσω του site μου www.WayoftheHorse.org. Μπορείτε να επικοινωνήσετε με τη Sylvia Steen μέσω του site του Προγράμματος Silva www.TheSilvaProject.org.

Franklin Levinson

www.WayoftheHorse.org